Górnośląskie Towarzystwo Literackie w Katowicach
G ó r n o ś l ą s k i e   T o w a r z y s t w o   L i t e r a c k i e   w   Katowicach

Krytyka literacka



O cierpieniu i wierze w sześciu językach

Wiesław Hudek, Wiersze

Zaledwie piętnaście wierszy księdza Wiesława Hudka złożyło się na książkę zatytułowaną po prostu Wiersze wydaną przez krakowskie Wydawnictwo Astraia. Wyboru dokonał i wstępem poprzedził przyjaciel autora, także kapłan i poeta, Jerzy Szymik. Ale nie jest to taki sobie zwykły wybór poezji, bowiem obok wierszy napisanych po polsku, w ojczystym języku Wiesława Hudka, znalazły się w tomiku ich tłumaczenia na angielski, francuski, hiszpański, niemiecki i włoski. Z tego powodu zbiorek poetyckich tekstów stał się obszerną księgą w twardej oprawie, skierowaną również do zagranicznych czytelników – być może znajomych sławnego w duchownych kręgach autora.

Jak przystało na księdza, tematyka tych zaledwie kilkunastu wierszy dotyczy wiary w Boga, symboliki krzyża i religijnych prawd moralnych. Autor opowiada się za wiernością i czystością małżeństwa, spełniających się w zwykłości skromnego życia, o czym jakże pięknie pisze w wierszu Panna wierna: „trwają w winnym szczepie / a w listowiu zielonym / brzęczą sekrety / mrucząc zwykłość najpiękniej”. Jest przeciwny grzesznemu pożądaniu bogactwa i blichtru doczesnego świata pozbawionego zasad oraz groźnemu oddziaływaniu bezbożnej cywilizacji, co wyraża dosadnie w wierszu Matka nienaruszona: „sam spotkałem osoby / pokąsane przez żmije cywilizacji / rany kłute, szarpane i cięte / cała nędza skomplikowanego bólu”.

Ale nie brak w poezji księdza Hudka i osobistego przeżywania eschatologii – przez co nabrała charakteru bardziej lirycznego i nie stała się zimną wykładnią nakazów i powinności teologa. Może dlatego – choć nierzadko adresatem tekstów poetyckich księdza Hudka, przykładowo w wierszu Lament pielgrzyma, bywa Bóg – nie ma się wrażenia obcowania z odklepywanym pacierzem czy litanią. Poza tym teksty modlitewne duchownego i poety nastawione są na tworzenie pięknych słów, na pseudonimowanie, na językową wyobraźnię, czego przykładem mogą być choćby takie porównanie: „splecione jak warkocz / dłonie zakochanych” czy metaforyczny wers: „na dobro łowiące / w ogrodzie posadziłem / drzewa, które lubię niezwykle”. Wrażenia dbałości o poetyckość nie psują nawet mniej ciekawe metafory dopełniaczowe w rodzaju: „ jestem w potoku życia” lub „ciało... pochwycone w sieć uczucia”.

Mimo licznych nawiązań teologicznych i intertekstualnych do papieskiego nauczania, co szczególnie widoczne jest w wierszu Fortepian Ratzingera − naszpikowanego cytatami z Norwida, św. Atanazego i Josepha Rattzingera – najbardziej poruszające duszę i umysł są liryki dotyczące bolesnych przeżyć poety, budzących zwątpienie, ale i potęgujących wiarę w Boga, jak śmierć bliskiego, tak poetycko i oszczędnie ukazana w tekście Po pogrzebie przyjaciela: „niebo zasłonięte chmurami / jak twarze spowite w żałobie... krzyż przyjmuje się w ciszy / dopiero bezlitosny fakt / unaocznił brak Ciebie”.  Szczególnie traumatycznie opisał poeta odejście z tego świata jego matki – o czym zresztą pisze we wstępie do książki Jerzy Szymik słowami żałobnej mowy: „Jesteśmy z naszym bólem i naszą żałobą zgromadzeni wokół ołtarza, wokół śmierci Felicji, wokół cierpienia Wieśka”. Tutaj nie ma hieratycznego upozowania, jest szczere przeżywanie bólu psychiczne i somatyczne, co Wiesław Hudek uwypukla w wierszu Miłość jest cierpliwa: „życie stłuczone i zlepione / obmyte ciało, podany termometr / rozmowy uważne i bogate / nasłuchiwanie intensywne”. Pośród religijnego zgiełku, dbałości o piękno słowa i poprzez rozliczne nawiązania kulturowe do poezji czy liturgicznych tekstów w wierszach księdza Hudka najlepiej słyszane i rozumiane jest właśnie cierpienie, które jego kapłana i poetę łączy i prowadzi do Boga umęczonego na krzyżu.

 

Wiesław Hudek: Wiersze. Wydawnictwo Astraia, Kraków 2015, s.164. 

autor: Ryszard Bednarczyk

Pozostałe wpisy

Biblioteka "Guliwer" (2016-12-30 / Małgorzata Wójcik-Dudek)
W gościnie u człowieka (2016-12-30 / Ryszard Bednarczyk)
Czucie, wiara i szkiełko – o kondycji współczesnej (2016-11-28 / Ewa Wylężek)
Z kulturą po literackich ścieżkach (2016-11-24 / Katarzyna Kuroczka)
Niobe. Śląska krzywda wykrzyczana (2016-11-12 / Grzegorz Sztoler)
Szeptem (2016-11-12 / Marek Rapnicki)
Naprawdę ważne zdjęcia (2016-11-06 / Paweł Lekszycki)
O geniuszu miejsca w śląskiej literaturze (2016-11-06 / Ryszard Bednarczyk)
Niewykorzystany demon przypadku (2016-10-27 / Katarzyna Kuroczka )
Jedynie skóra pachnie poezją (2016-10-27 / Ryszard Bednarczyk)
Wredny łobrozek, czyli egzystencjalny bigos (2016-10-18 / Katarzyna Kuroczka )
Grudzień Genowefy (2016-09-29 / Ewa Olejarz)
Wszystko się kręci wokół patyczka (2016-08-30 / Ryszard Bednarczyk)
Samotna walka Szczepańskiego (2016-08-29 / Katarzyna Kuroczka )
Mała zagłada (2016-08-03 / Ewa Wylężek)
Kręgi na wodzie (2016-07-28 / Irmina Kosmala)
Gorzkie studium psychologiczne i socjologiczne (2016-07-28 / Katarzyna Kuroczka)
To byli nasi dziadkowie (2016-07-27 / Grzegorz Sztoler)
U źródeł wrażliwości (2016-07-09 / Miłosz Piotrowiak)
Przypadek Pawła G. (2016-07-03 / Monika Witczak)
Wypisz, wymaluj – „Podsłuchy i podglądy” Jerzego J (2016-07-03 / Ewa Wylężek)
„To tylko poezja” (2016-06-12 / Katarzyna Niesporek)
Portret wielokrotny (2016-05-17 / Maria Dębicz)
Uważne czytanie (2016-05-10 / Ewa Bartos)
Być u siebie, to być sobą (2016-05-06 / Katarzyna Kuroczka (Bereta))
Uśmierceni przez Twardocha (2016-03-28 / Katarzyna Bereta)
Krzyk i cisza (2016-03-11 / Katarzyna Niesporek)
Kto straszy w prozie Guzego (2016-03-05 / Ryszard Bednarczyk)
Detektyw po przejściach (2016-03-05 / Ryszard Bednarczyk)
Traktat o grze w świat (2016-02-20 / Katarzyna Bereta)
"Duchy wojny" po raz piąty (2016-02-16 / Jacek Lyszczyna)
Koronkowa książeczka (2016-02-16 / Bogdan Widera)
'biernik Bogdana Prejsa (2016-02-15 / Roma Jegor)
Lament nad śmiercią hiszpańskiego toreadora (2016-02-15 / Jacek Lyszczyna)
O kulturowym przymusie (2016-02-09 / Katarzyna Bereta)
Szaleństwo i metoda (2016-02-09 / Ewa Wylężek)
Doświadczając bliskości (2015-12-18 / Katarzyna Niesporek)
Doświadczając pewności (2015-11-18 / Katarzyna Niesporek)
Teatr w sieci (2015-10-31 / Maria Sztuka)
Pamięć i wyobraźnia (2015-09-27 / Katarzyna Niesporek)
O poszukiwaniu siebie (2015-09-27 / Katarzyna Bereta)
Wszystkie beboki Stalinogrodu (2015-08-08 / Katarzyna Bereta)
Edessy (2015-07-28 / Katarzyna Niesporek)
Erotyczne przygody pewnego świra (2015-07-24 / Ryszard Bednarczyk)
Trzej neurotycy i pies (2015-07-16 / Ryszard Bednarczyk)
Z duszą na uwięzi (2015-06-15 / Ryszard Bednarczyk)
Czas jak zamarznięta rzeka (2015-05-13 / Ryszard Bednarczyk)
Wiersze i obrazy (2015-01-17 / Katarzyna Niesporek)
Zbiór minitraktatów i testament gorzkich prawd (2015-01-04 / Katarzyna Bereta)
O "Drugim końcu wszystkiego" Brzoski (2014-11-10 / Ewa Wylężek)
Czy mężczyźnie przystoi płakać? (2014-10-27 / Ewa Wylężek)
Jan Dobry nauczycielem Opolan (2014-10-08 / Justyna Kubik)
Przez wielką wodę. O narracji traumy (2014-09-21 / Ewa Wylężek)
O "Dialogach śląskich" Górdziałka (2014-08-25 / Marek Mikołajec)
Z kroniki rodzinnej – Dom trzech pokoleń (2014-08-19 / Ewa Wylężek)
Światło ze Śląska (2014-08-16 / Ewa Wylężek)