niedziela / 22 października 2017 Gtl Członkowie Miesięcznik "Śląsk" Partnerzy Kontakt
Górnośląskie Towarzystwo Literackie w Katowicach
G ó r n o ś l ą s k i e   T o w a r z y s t w o   L i t e r a c k i e   w   Katowicach

Krytyka literacka



Koronkowa książeczka

Karolina Opara, (dwie połówki)

Nie lubię wierszy o miłości

i kobiet nam miłościwie panujących

nie lubię wierszy o śmierci

i mężczyzn śmiertelnie poważnych

- pisze Karolina Opara w wierszu Piosenka karlicy, ale jej tomik (dwie połówki) traktuje… niemal wyłącznie o miłości i śmierci, czyli tematach dla wszelkiej twórczości artystycznej fundamentalnych i poruszanych od wieków wielokrotnie. Skoro tak, dlaczego jej debiutancką książeczkę trzeba uznać za wyjątkową? Bo te wiersze są świeże. Młoda poetka przemawia do czytelnika, co warto podkreślić, własnym głosem, odróżniającym się od spotykanych w większości książek poetyckich, które do mnie co miesiąc trafiają. Karolina Opara umiejętnie gra znaczeniami słów, potrafi odkrywać nieoczekiwane możliwości, które kryją się w języku, zaskakuje pomysłowością w konstruowaniu poetyckich konceptów. Jednak w przeciwieństwie do większości poetów-lingwistów – nie traci w swoich wierszach liryki. Przykładem może być wiersz otwierający tomik: „za dużo liter / w tym litrze / (dwie połówki)”. Krótki żart językowy, banalna informacja – litr to dwie połowy litra. Prosty zabieg - dodanie tytułu miłość, zmienia zupełnie odbiór, w litrowej butelce „połówki” są połączone  idealnie, nie do rozdzielenia, jest jeszcze wzmocnienie graficznie – nawias: (). Równowaga pomiędzy intelektualną zabawą leksykalną a przemawiającą do emocji treścią jest we współczesnej poezji czymś wyjątkowym, przez co cennym i oryginalnym. Wiersze Karoliny Opary mają dla mnie jeszcze jeden wielki walor – poczucie humoru oraz ironiczny dystans do siebie. To rzadkość u dzisiejszych twórców.

Utwory zamieszczone w tomiku są bardzo zróżnicowane. Obok śmiałych, zmysłowych, ale subtelnych jednocześnie erotyków, czytamy o przemijaniu, starości, śmierci. Dwa fragmenty - koronkowa bajeczka: „starość / nudna pani / odwalająca koronkową robotę / miała przyśnić mi się później” i bez tytułu: „odmawiam kawie cukru / zemsta jest słodka / przynajmniej umierać / będziesz jak Poświatowskaodpowiada / cwana czarny humor zawsze się jej trzymał”.  W miniaturze panna młoda autorka zapisała cały traktat obyczajowo-socjologiczny: „złoto na palcu / srebro na policzku / ołów spojrzeń”. Do każdego, kto kiedykolwiek był na ślubie, musi dotrzeć trafność tego lapidarnego zapisu. Tytułowa panna młoda to nie tylko szczęśliwa dziewczyna ze złotą obrączką, srebrną łzą wzruszenia na policzku, ale też przedmiot komentarzy wygłoszonych za jej plecami przez gości i rodzinę w stylu: „co ona zrobiła z włosami”, „ale sobie kieckę wybrała”, „ciekawe, czy jest w ciąży” itd. Całą sytuację autorka zawarła w sześciu słowach. „Koronkowa robota”.

Książeczka składa się z 22 wierszy. To rzadkość, bo debiutanci starają się zazwyczaj upchnąć w tomiku „dorobek całego życia”. Posłowie napisała znana poetka Barbara Gruszka-Zych. Całość opracowała graficznie (tu dodam – pięknie, też „koronkowo”) Dobrosława Rurańska.  

 

Karolina Opara: (dwie połówki). Wyd. „PK”, Katowice, 2015, s. 48.

autor: Bogdan Widera

Pozostałe wpisy

Biblioteka "Guliwer" (2016-12-30 / Małgorzata Wójcik-Dudek)
W gościnie u człowieka (2016-12-30 / Ryszard Bednarczyk)
Czucie, wiara i szkiełko – o kondycji współczesnej (2016-11-28 / Ewa Wylężek)
Z kulturą po literackich ścieżkach (2016-11-24 / Katarzyna Kuroczka)
Niobe. Śląska krzywda wykrzyczana (2016-11-12 / Grzegorz Sztoler)
Szeptem (2016-11-12 / Marek Rapnicki)
Naprawdę ważne zdjęcia (2016-11-06 / Paweł Lekszycki)
O geniuszu miejsca w śląskiej literaturze (2016-11-06 / Ryszard Bednarczyk)
Niewykorzystany demon przypadku (2016-10-27 / Katarzyna Kuroczka )
Jedynie skóra pachnie poezją (2016-10-27 / Ryszard Bednarczyk)
Wredny łobrozek, czyli egzystencjalny bigos (2016-10-18 / Katarzyna Kuroczka )
Grudzień Genowefy (2016-09-29 / Ewa Olejarz)
Wszystko się kręci wokół patyczka (2016-08-30 / Ryszard Bednarczyk)
Samotna walka Szczepańskiego (2016-08-29 / Katarzyna Kuroczka )
Mała zagłada (2016-08-03 / Ewa Wylężek)
Kręgi na wodzie (2016-07-28 / Irmina Kosmala)
Gorzkie studium psychologiczne i socjologiczne (2016-07-28 / Katarzyna Kuroczka)
To byli nasi dziadkowie (2016-07-27 / Grzegorz Sztoler)
U źródeł wrażliwości (2016-07-09 / Miłosz Piotrowiak)
Przypadek Pawła G. (2016-07-03 / Monika Witczak)
Wypisz, wymaluj – „Podsłuchy i podglądy” Jerzego J (2016-07-03 / Ewa Wylężek)
„To tylko poezja” (2016-06-12 / Katarzyna Niesporek)
Portret wielokrotny (2016-05-17 / Maria Dębicz)
Uważne czytanie (2016-05-10 / Ewa Bartos)
Być u siebie, to być sobą (2016-05-06 / Katarzyna Kuroczka (Bereta))
Uśmierceni przez Twardocha (2016-03-28 / Katarzyna Bereta)
Krzyk i cisza (2016-03-11 / Katarzyna Niesporek)
Kto straszy w prozie Guzego (2016-03-05 / Ryszard Bednarczyk)
Detektyw po przejściach (2016-03-05 / Ryszard Bednarczyk)
Traktat o grze w świat (2016-02-20 / Katarzyna Bereta)
"Duchy wojny" po raz piąty (2016-02-16 / Jacek Lyszczyna)
'biernik Bogdana Prejsa (2016-02-15 / Roma Jegor)
Lament nad śmiercią hiszpańskiego toreadora (2016-02-15 / Jacek Lyszczyna)
O kulturowym przymusie (2016-02-09 / Katarzyna Bereta)
Szaleństwo i metoda (2016-02-09 / Ewa Wylężek)
Doświadczając bliskości (2015-12-18 / Katarzyna Niesporek)
Doświadczając pewności (2015-11-18 / Katarzyna Niesporek)
Teatr w sieci (2015-10-31 / Maria Sztuka)
Pamięć i wyobraźnia (2015-09-27 / Katarzyna Niesporek)
O poszukiwaniu siebie (2015-09-27 / Katarzyna Bereta)
Wszystkie beboki Stalinogrodu (2015-08-08 / Katarzyna Bereta)
Edessy (2015-07-28 / Katarzyna Niesporek)
Erotyczne przygody pewnego świra (2015-07-24 / Ryszard Bednarczyk)
Trzej neurotycy i pies (2015-07-16 / Ryszard Bednarczyk)
O cierpieniu i wierze w sześciu językach (2015-07-02 / Ryszard Bednarczyk)
Z duszą na uwięzi (2015-06-15 / Ryszard Bednarczyk)
Czas jak zamarznięta rzeka (2015-05-13 / Ryszard Bednarczyk)
Wiersze i obrazy (2015-01-17 / Katarzyna Niesporek)
Zbiór minitraktatów i testament gorzkich prawd (2015-01-04 / Katarzyna Bereta)
O "Drugim końcu wszystkiego" Brzoski (2014-11-10 / Ewa Wylężek)
Czy mężczyźnie przystoi płakać? (2014-10-27 / Ewa Wylężek)
Jan Dobry nauczycielem Opolan (2014-10-08 / Justyna Kubik)
Przez wielką wodę. O narracji traumy (2014-09-21 / Ewa Wylężek)
O "Dialogach śląskich" Górdziałka (2014-08-25 / Marek Mikołajec)
Z kroniki rodzinnej – Dom trzech pokoleń (2014-08-19 / Ewa Wylężek)
Światło ze Śląska (2014-08-16 / Ewa Wylężek)