Górnośląskie Towarzystwo Literackie w Katowicach
G ó r n o ś l ą s k i e   T o w a r z y s t w o   L i t e r a c k i e   w   Katowicach

Krytyka literacka



Teatr w sieci

Katarzyna Walotek-Ściańska, Teatry publiczne...

Powołanie przed 250 laty polskiej sceny narodowej sytuowało teatr w rzędzie najskuteczniejszych narzędzi kształtowania świadomości społecznej i zdawać by się mogło, że rola ta nigdy nie straci na wartości, nigdy nie zostanie podważona, a uczestniczące w dyskursie publicznym spektakle niezmiennie gromadzić będą rzesze zainteresowanych zaklętą w różnorodne kostiumy historyczne refleksją na temat „tu i teraz”. W meandry komunikacji społecznej wkradły się jednak zaborczo konkurencyjne media (film, telewizja, Internet…) i przed twórcami teatralnymi stanęło trudne zadanie: jak zatrzymać dotychczasową i jak pozyskać nową publiczność. Niestety szkolny program edukacyjny nie zapewnia, ba!, nawet nie sprzyja tworzeniu kolejnych pokoleń fascynatów czy miłośników sztuki scenicznej, spychając spotkania z magią teatru do poziomu zajęć pozalekcyjnych.

Współczesny teatr nie może bazować na dotychczasowych (wprawdzie sprawdzonych, ale nie ulega wątpliwości przestarzałych) komunikatach społecznych, które jeszcze do niedawna sprowadzały się do rozwieszania w różnych punktach miasta mniej lub bardziej znakomitych plakatów, afiszy, informacji prasowych, radiowych czy telewizyjnych, zapowiadających nadchodzące premiery. O tym, że spektakle teatralne wymagają odpowiedniej kampanii promocyjnej, przekonali się nie tylko ich twórcy, ale i dyrektorzy, menadżerowie, członkowie zespołów zajmujących się organizacją widowni, a także potencjalni widzowie. Doskonale funkcjonującą przez wiele dekad „pocztę pantoflową” zastąpił dzisiaj Internet i tak, z większą lub mniejszą świadomością, wszyscy staliśmy się pokoleniem sieci. Informacje zamieszczane na stronach poszczególnych placówek, jak i uzupełniające je komentarze cyfrowych tubylców stały się najsilniejszym narzędziem opiniotwórczym. Ten nowy rodzaj komunikacji między twórcami i publicznością jest także wartością dodaną, która wyznacza (a przynajmniej powinna być brana pod uwagę) kierunek działania poszczególnym przybytkom Melpomeny.

Publikacja dr Katarzyny Walotek-Ściańskiej Teatry publiczne w województwie śląskim a social media zawiera niezwykle cenne informacje. Autorka dzieli się wynikami badań, które przeprowadziła w teatrach województwa śląskiego, posiadających własne zespoły artystyczne, tworzące zindywidualizowane repertuary. Jedną z intencji autorki było wskazanie ogromnego potencjału dla konsumpcji kulturalnej, który tkwi w mediach społecznościowych i ujawnienie, jak oddziałują one na promocję, popularyzację, w konsekwencji dostępność, odbiór i percepcję kultury i sztuki. Obiektem analiz Katarzyny Walotek-Ściańskiej były: Teatr Śląski w Katowicach, Teatr Zagłębia w Sosnowcu, Teatr Rozrywki w Chorzowie, Teatr Polski w Bielsku-Białej, Teatr im. Adama Mickiewicza w Częstochowie, Teatr Nowy w Zabrzu, Teatr Mały w Tychach, Teatr Lalki i Aktora „Ateneum” w Katowicach, Teatr Lalek Banialuka w Bielsku-Białej, Teatr Dzieci Zagłębia im. Jana Dormana w Będzinie, Gliwicki Teatr Muzyczny, Bytomski Teatr Tańca i Ruchu Rozbark oraz Opera Śląska w Bytomiu.

Monografia składa się z trzech z części. Pierwsza: Teatry publiczne w województwie śląskim to pigułka wiedzy o poszczególnych teatrach, część adresowana do wszystkich, których interesują śląskie sceny. Znalazły się tu więc informacje o historii, repertuarze, profilu potencjalnego widza oraz krótkie rozmowy z dyrektorami wszystkich poddanych badaniom placówek. Ciekawa lektura, ponieważ każdy z interlokutorów odpowiada na te same pytania, można więc bez trudu prześledzić sposób budowania repertuaru, stosunek zarządzających teatrami do zapotrzebowania widzów, docenianie, bądź bagatelizowanie roli tradycyjnych i nowoczesnych mediów. Jedno z pytań, które szczególnie mnie zainteresowało dotyczyło oceny sytuacji teatrów w województwie śląskim. Głosami dominującymi były utyskiwania na złe finansowanie, efektem którego jest brak poczucia stabilizacji zespołów teatralnych, niski komfort pracy, czy dobór repertuaru podporządkowany wysokości przyznawanych dotacji. Choć niemal wszyscy uznają Śląsk za prężny region teatralny, oferujący zróżnicowany repertuar i posiadający znakomicie reagującą publiczność, zaledwie dwóch dyrektorów (zachęcam do lektury, aby przekonać się którzy) eksponuje spektakularne sukcesy kilku scen województwa śląskiego w ogólnokrajowych konkursach, międzynarodowych przeglądach, festiwalach…

Sposoby poszukiwania dodatkowego wsparcia finansowego, czyli pozyskiwanie donatorów, to zadanie, które wielu włodarzom teatrów przysparza sporo kłopotów, są więc szefowie, których porażki zniechęcają, ale są także dyrektorzy, którzy wspomagając się profesjonalnie przygotowanymi zespołami, osiągają zachęcające efekty wprawdzie nie czują się rozpieszczani, ale nawet niewielkie sukcesy motywują i dopingują.

Druga część poświęcona jest obecności teatrów publicznych w mediach społecznościowych, w trzeciej – na przykładzie analizy działań internetowych Gliwickiego Teatru Muzycznego autorka obrazuje jak przydatnym narzędziem do promowania instytucji, odczytywania nastrojów odbiorców-widzów, informowania społeczności lokalnej o prowadzonych przedsięwzięciach stają się social media. Najbardziej korzystnym portalem okazuje się być Facebook, teatr korzysta również z Twittera, prowadzi także kanał na portalu You Tube. Nic więc dziwnego, że fanów GTM można znaleźć nie tylko w Polsce, ale także w Wielkiej Brytanii, Niemczech, USA, Włoszech, Czechach, Słowacji, Rosji, Francji, Holandii…

Komu polecam lekturę Katarzyny Walotek-Ściańskiej? Wszystkim! Dla jednych stanowić może bowiem kompendium wiedzy o teatrach naszego regionu, dla innych jest znakomitą instrukcją zarządzania nie tylko teatrami, ale i innymi instytucjami kulturalnymi, może być także inspiracją dla marketingowców, których nie trzeba już przekonywać do konieczności istnienia w mediach społecznościowych. Autorka nie ukrywa, że adresowała wyniki swoich badań także do decydentów środków finansowych – władz szczebla centralnego, regionalnego, lokalnego, którzy mogą wspierać określone projekty i przeznaczać środki na promowanie oferty teatralnej. Powinni, bo warto!

 

Katarzyna Walotek-Ściańska: Teatry publiczne w województwie śląskim a social media. Katowice 2015, ss 292.

autor: Maria Sztuka

Pozostałe wpisy

Biblioteka "Guliwer" (2016-12-30 / Małgorzata Wójcik-Dudek)
W gościnie u człowieka (2016-12-30 / Ryszard Bednarczyk)
Czucie, wiara i szkiełko – o kondycji współczesnej (2016-11-28 / Ewa Wylężek)
Z kulturą po literackich ścieżkach (2016-11-24 / Katarzyna Kuroczka)
Niobe. Śląska krzywda wykrzyczana (2016-11-12 / Grzegorz Sztoler)
Szeptem (2016-11-12 / Marek Rapnicki)
Naprawdę ważne zdjęcia (2016-11-06 / Paweł Lekszycki)
O geniuszu miejsca w śląskiej literaturze (2016-11-06 / Ryszard Bednarczyk)
Niewykorzystany demon przypadku (2016-10-27 / Katarzyna Kuroczka )
Jedynie skóra pachnie poezją (2016-10-27 / Ryszard Bednarczyk)
Wredny łobrozek, czyli egzystencjalny bigos (2016-10-18 / Katarzyna Kuroczka )
Grudzień Genowefy (2016-09-29 / Ewa Olejarz)
Wszystko się kręci wokół patyczka (2016-08-30 / Ryszard Bednarczyk)
Samotna walka Szczepańskiego (2016-08-29 / Katarzyna Kuroczka )
Mała zagłada (2016-08-03 / Ewa Wylężek)
Kręgi na wodzie (2016-07-28 / Irmina Kosmala)
Gorzkie studium psychologiczne i socjologiczne (2016-07-28 / Katarzyna Kuroczka)
To byli nasi dziadkowie (2016-07-27 / Grzegorz Sztoler)
U źródeł wrażliwości (2016-07-09 / Miłosz Piotrowiak)
Przypadek Pawła G. (2016-07-03 / Monika Witczak)
Wypisz, wymaluj – „Podsłuchy i podglądy” Jerzego J (2016-07-03 / Ewa Wylężek)
„To tylko poezja” (2016-06-12 / Katarzyna Niesporek)
Portret wielokrotny (2016-05-17 / Maria Dębicz)
Uważne czytanie (2016-05-10 / Ewa Bartos)
Być u siebie, to być sobą (2016-05-06 / Katarzyna Kuroczka (Bereta))
Uśmierceni przez Twardocha (2016-03-28 / Katarzyna Bereta)
Krzyk i cisza (2016-03-11 / Katarzyna Niesporek)
Kto straszy w prozie Guzego (2016-03-05 / Ryszard Bednarczyk)
Detektyw po przejściach (2016-03-05 / Ryszard Bednarczyk)
Traktat o grze w świat (2016-02-20 / Katarzyna Bereta)
"Duchy wojny" po raz piąty (2016-02-16 / Jacek Lyszczyna)
Koronkowa książeczka (2016-02-16 / Bogdan Widera)
'biernik Bogdana Prejsa (2016-02-15 / Roma Jegor)
Lament nad śmiercią hiszpańskiego toreadora (2016-02-15 / Jacek Lyszczyna)
O kulturowym przymusie (2016-02-09 / Katarzyna Bereta)
Szaleństwo i metoda (2016-02-09 / Ewa Wylężek)
Doświadczając bliskości (2015-12-18 / Katarzyna Niesporek)
Doświadczając pewności (2015-11-18 / Katarzyna Niesporek)
Pamięć i wyobraźnia (2015-09-27 / Katarzyna Niesporek)
O poszukiwaniu siebie (2015-09-27 / Katarzyna Bereta)
Wszystkie beboki Stalinogrodu (2015-08-08 / Katarzyna Bereta)
Edessy (2015-07-28 / Katarzyna Niesporek)
Erotyczne przygody pewnego świra (2015-07-24 / Ryszard Bednarczyk)
Trzej neurotycy i pies (2015-07-16 / Ryszard Bednarczyk)
O cierpieniu i wierze w sześciu językach (2015-07-02 / Ryszard Bednarczyk)
Z duszą na uwięzi (2015-06-15 / Ryszard Bednarczyk)
Czas jak zamarznięta rzeka (2015-05-13 / Ryszard Bednarczyk)
Wiersze i obrazy (2015-01-17 / Katarzyna Niesporek)
Zbiór minitraktatów i testament gorzkich prawd (2015-01-04 / Katarzyna Bereta)
O "Drugim końcu wszystkiego" Brzoski (2014-11-10 / Ewa Wylężek)
Czy mężczyźnie przystoi płakać? (2014-10-27 / Ewa Wylężek)
Jan Dobry nauczycielem Opolan (2014-10-08 / Justyna Kubik)
Przez wielką wodę. O narracji traumy (2014-09-21 / Ewa Wylężek)
O "Dialogach śląskich" Górdziałka (2014-08-25 / Marek Mikołajec)
Z kroniki rodzinnej – Dom trzech pokoleń (2014-08-19 / Ewa Wylężek)
Światło ze Śląska (2014-08-16 / Ewa Wylężek)